Bir Kurtarma Kazısında Biyoarkeoloji: İouliopolis (Juliopolis) Nekropolünde Kararlı İzotop Analizi

Bu ön çalışma, Ankara ilindeki kurtarma kazısı alanı Iouliopolis (Juliopolis) nekropolünde arkeolojik ve antropolojik verileri tamamlamak amacıyla insan kemik kolajenine ait hafif kararlı izotop analizini (n = 7) uygulamaktadır. Hellenistik dönemden Bizans dönemine kadar kullanılmış olan, Anadolu’nun en geniş kazılmış nekropollerinden biri olan bu alandan elde edilen Roma dönemi mezarlarına ait ortalama δ¹³C (-18.8 ± 0.5‰) ve δ¹⁵N (8.6 ± 0.7‰) değerleri, çağdaş Anadolu yerleşimlerinden bilinen izotopik verilerle uyumlu olarak C3 bitkilerine ve karasal hayvan proteinine dayalı bir beslenme modelini yansıtmaktadır. Kötü kolajen korunumu nedeniyle başlangıçtaki örnek sayısının (n = 42) önemli ölçüde azalmasına rağmen, çalışma bu yöntemin kurtarma kazıları bağlamında değerini ortaya koymakta ve gözlemlenen yaş ve cinsiyet temelli farklılıkların sınırlı da olsa yorumlanmasına imkân sağlamaktadır. Araştırma, Roma dönemine ait Ankara ili için temel bir veri kaynağı sunarak ileride daha kapsamlı çalışmaların yapılmasına zemin hazırlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: kararlı izotop analizi, biyoarkeoloji, mezar alanı, Roma Anadolusu, kurtarma arkeolojisi

Bioarchaeology at a Rescue Site: Stable Isotope Analysis of the Iouliopolis (Juliopolis) Necropolis

This pilot study applies light stable isotope analysis of human bone collagen (n = 7) to complement archaeological and anthropological data at the rescue site of Iouliopolis (Juliopolis) in the Ankara province, one of the largest excavated necropoleis in Anatolia in use between the Hellenistic and the Byzantine periods. The means obtained from the Roman-period graves, δ13C averaging -18.8 ± 0.5‰ and δ15N averaging 8.6 ± 0.7‰, reflect reliance on C3 plants and terrestrial animal protein, consistent with isotopic data from contemporaneous Anatolian sites. Despite the significant reduction of the initial dataset (n = 42) due to poor collagen preservation, the study demonstrates the value of the approach for rescue contexts and offers opportunities for limited interpretation of observed age- and sex-based differences. It is foundational for the Ankara province in the Roman period, enabling broader research in the future.

Keywords: Stable isotope analysis, Bioarchaeology, Funerary site, Roman Anatolia, Rescue archaeology.